Gorące tematy: Ryszard Opara: „AMEN” Smoleńsk Zostań BLOGEREM! RSS Kontakt
Uwaga! Wygląda na to, że Twoja przeglądarka nie obsługuje JavaScript. JavaScript jest wymagany do poprawnego działania serwisu!
75 postów 289 komentarzy

obieranie cebuli - do łez

Zygmunt Korus - od 1982 były dziennikarz, w PRL opozycjonista represjonowany, odznaczony przez Ś.p. PREZYDENTA z polecenia Ś.p. PREZESA IPN.

WOŁYŃSKIE LARUM

ZACHOWAJ ARTYKUŁ POLEĆ ZNAJOMYM

Kiedy 11 lipca b.r. wchodziłem do przyciemnionej sali kina „Światowid” w Katowicach z głośników dochodził lament godzinek – kobiecy zaśpiew modlitewny, melorecytacja litanii krzywd, które płaczka przedstawia Bogu, zrozpaczona nad losem bliskich.

Bez słów czuło się, że czeka mnie przeżycie, które jest w tytule zaproszenia: RAPSOD, czyli antyczny utwór liryczny – podniosły, żałobny i smutny.

 

Czy pamiętasz Panie Boże

Nad Wołyniem łunę krwawą

I ten krzyk z płonącej chaty

Mordowanych przez sąsiadów...

Film Dariusza Marka Srzednickiego pt. „Ukraińskirapsod” to dokument z inscenizowanymi epizodami. Jego produkcję rozpoczęto na przełomielutego i marca 2011 roku – opowiedział o swym dziele kinomanom autor scenariusza i zarazem reżyser.Przeprowadzono dwa castingi oraz wybrano plenery. Początkowo realizacja filmu miała odbywać się na terenie Ukrainy, ale zmieniono zamiar i zaadaptowano miejsca niedaleko Wrocławia i Opola (skansen). Część zdjęć nagrywano również w pomieszczeniach Polskiego Radia Wrocław. Pierwszy klaps na planie zdjęciowym padł w czerwcu 2011 roku. Całej ekipie technologia 3D nie ułatwiała zadania z uwagi na „płaski materiał dokumentacyjny”. Natomiast doskonała pogoda pozwoliła sprawnie kręcić sceny. Premiera filmu miała miejsce w lutym 2012 roku w Multikinie „Pasaż Grunwaldzki” we Wrocławiu.

 

 

Reżyser przed widownią

 

Autor, wrocławski historyk, świetnie zorientowany w okresie międzywojnia, poprzedził seans szerokim nakreśleniem politycznego tła, które w efekcie doprowadziło do straszliwych mordów na terenach Wołynia i Małopolski Wschodniej II Rzeczypospolitej. Szacowane na 120200 tys. ofiar zbrodnie nacjonalistów spod znaku tryzuba, dokonane za aprobatą Sowietów i Niemców, miały na celu czystkę etniczną Polaków w naszym kraju, który został napadnięty praktycznie z trzech stron: wzięty w kleszcze od zachodu i wschodu przez armie najeźdźców, miał dodatkowo skrytobójczego wroga – najbliższego sąsiada – obywatela-zdrajcę zza płotu czy miedzy.

 

 Okrucieństwo band OUN-UPA, wyeskalowane prymitywną ideologią do niewyobrażalnych rozmiarów, jest na filmie ukazane w postaci starych sepiowanych zdjęć, które mają zatrważający wydźwięk. Reżyser kontrastuje te czarno-białe kadry kaźni – rozczłonkowane ciała, zmasakrowane glowy i tułowia, zwęglone korpusy, zamęczone dzieci, skromne pochówki – widokówkami pięknego pejzażu, niczym kartkami w przeglądanym rodzinnym albumie. Ten „familiarny” zabieg czyni dokument wciagającym, budzącym współczucie, transfokuje tragedię ku sercu.Można udawać, że nic się nie stało wierząc, że zamilkły groby, a zgliszcza porosły zielskiem i chwastami, a świadkowie odchodzą. Nie można jednak żyć krzykiem sumienia, które każde zło wypomina i oskarża”przypomniały mi się słowa arcybiskupa lwowskiego Mieczysława Mokrzyckiego.


 Ukraiński rapsod” ukazuje ludobójstwo dokonane przez UPA na Polakach od strony ludzi, którym udało się uniknąć śmierci. Traumatycznymi wspomnieniamidzielą się prawdziwi, niejako ostatni żyjący świadkowie tej apokalipsy. Ze ściśniętym gardłem, cedząc słowa, opowiadają nam o przeżytym piekle i wyjściu z otchłani, a my na widowni słuchamy tego jak porażeni.Bogusława Kędzierska, Monika Śladlewska, Szczepan Siekierka, Czesław Filipowski, Kazimierz Kobylarz, Mieczysław Seredyński – to ocaleni cudem oskarżyciele przed trybunałem, który, choćby symbolicznie, należałoby powołać (a pewnie w końcu kiedyś taki „norymberski proces” nad ukraińskimi nazistami się odbędzie...), bo takie zbrodnie przeciw ludzkości się przecież nie przedawniają.Naukowym objaśnianiem oglądanych zdarzeń dzielą się z ekranuLiliana Ciepłoch – prokurator IPN oraz Ewa Siemaszko – badaczka ludobójstwa.


 

Dariusz Srzednicki interesująco złamał konwencję filmu dokumentalnego, opartego na prezentowaniu zdjęć, rękopisów, maszynopisów i pamiątek oraz wypowiedzi świadków. Z myślą o młodym odbiorcy wprowadził do scenariusza inscenizacje niektórych zbrodni, które miały wtedy miejsce na Wołyniu. Zdarzenia dzieją się symultanicznie, mają krótkie fabuły, ale te epizody jeszcze mocniej unaoczniają widzom, co tam się działo – zezwierzęcenie oprawców nie do opowiedzenia! Ożywione fotografie i udokumentowane wydarzenia mają charakter tak wymowny, bo oparty na zdradzie i zbydlęceniu ukraińskich napastników, że przed projekcją na ekranie umieszczono ostrzeżenie skierowane do osób wrażliwych przed brutalnymi scenami, które będą wyświetlane.


 

Wspaniała, wzniosła, momentami funeralna muzyka (autorstwa Bartosza Sochy) ma charakter konfesyjny. Dzieło rozpoczyna i zamyka pieśń Lecha Makowieckiego pt. „Wołyń 1943” – wiersz-modlitwa za niewinną męczeńską śmierć rodaków, tren błagalny o przechowanie ich losu w pamięci potomnych jako memento mori: przebaczcie dopiero na gruncie prawdy, gdy Ukraińcy głośno przyznają się do winy i zechcą wykonać choćby minimalne zadośćuczynienie, czyli potępią swoich zbrodniarzy i przestaną stawiać im pomniki.


 

Scena, kiedy opowiadający świadek, panMieczysław Seredyński, nagle wspomina mord na bliskiej mu kobiecie i dławi się od stłumionych łez, a jego drgająca krtań sygnalizuje nieuchronny wybuch płaczu, gdzie nagle wszystko to reżyser podkreśla wygumowaniem dźwięku, interwałem straszliwej ciszy, przejmuje taką grozą, że tego momentu z filmu nie wymaże się z pamięci do końca życia.


 

Obchody 70. rocznicy polskiego holokaustu na Kresach uczczono w Katowickim kinie „Światowid” przedpremierowym pokazem tego ważnego filmu (producentCinema Factory, Wrocław 2012). Dzieło Srzednickiego (niskobudżetowe, zrobione za pieniądze ze zrzutek, co nie dziwi, bo Polską nadal rządzą „pseudoelektoralni okupanci”) będzie dopiero, mam nadzieję, szerzej rozpowszechniane (tutaj miało miejsce 13. jego oglądanie w gronie specjalnie zaproszonych widzów). Seans trwa 40 minut. Warto otworzyć kolejnemu ważnemu reżyserowi-historykowi, tak jak Grzegorzowi Braunowi, drzwi do klubów (np. „Gazety Polskiej”) oraz środowisk patriotycznych. Trzeba zrobić wszystko, by ten edukacyjny obraz dotarł do dzieci i młodzieży, do szkół i domów kultury, by pamięć o rzeziach kresowych została przekazana wnukom.


 

Po seansie odbyła się dyskusja z reżyserem, dzielono się wrażeniami, padło też pytanie o „ukraińską agenturę” tolerowaną w niektórych ówczesnych państwach za miedzą. Historyk wyjaśnił m.in. politykę zagraniczną przedwojennej Czechosłowacji wobec Polski (opartą w jakimś sensie na historycznej idiosynkrazji), po cichu przyzwalającą w Pradze na rekrutowanie i przenikanie „banderowskich podżegaczy” przez granicę z Galicją. Nauczyciel z katowickiego liceum im. A. Mickiewicza zaproponował rozpowszechnianie tego filmu na Ukrainie, gdzie jeździ z uczniami w celach pojednania i nie widzi tam wrogości. Reżyser nie zgodził się z tym stwierdzeniem, podkreślił stale drzemiący w tym narodzie pierwiastek nacjonalizmu. Nieoczekiwanie zabrała głos z sali Ukrainka, anglistka przebywająca w Polsce, Tetiana Rozłutska, która stwierdziła bez ogródek, że o ludobójstwie ukraińskich nacjonalistów nie ma ani słowa w żadnym podręczniku szkolnym i akademickim w jej kraju. Natomiast stale nagłaśnia się zasługi ideologów nienawiści i samych zbrodniarzy. I ona właśnie robi wszystko, by prawda dotarła do jej rodaków, bo dopiero na jej fundamencie możemy zrobić dobry, poważny krok ku pojednaniu. Nie muszę dodawać, że po tak śmiałej deklaracji ta drobna, odważna dziewczyna otrzymała burzę oklasków.

Porastają chwastem zgliszcza,
groby toną w bujnej trawie,
Jutro już nie będzie komu
świeczki za Nich tu postawić.

Film dokumentalno-fabularny "Ukraiński Rapsod" jest już dostępny w sprzedaży. Kopia filmu na krążku DVD jest w wersjach 3D i 2D (do wyboru w menu płyty dvd). Cena filmu – 35 zł plus przesyłka: listem zwykłym poleconym – 8 zł (przedpłata na konto); za pobraniem – 13 zł. Zainteresowanym podajemy kontakt:biuro@cinemafactory.eu



 

LechMakowiecki
Wołyń 1943

Czy pamiętasz Panie Boże
Nad Wołyniem łunę krwawą
I ten krzyk z płonącej chaty
Mordowanych przez sąsiadów.
Chyba byłeś w tamtej porze
Gdzieś po innej stronie świata,
Bo byś pewnie się zasmucił i przystanął i zapłakał...

Czy słyszałeś modłę Panie,
Oczy ojca czy pamiętasz,
Gdy hańbili córkę jego
Banderowcy jak zwierzęta...
On na drzwiach ukrzyżowany
Błagał "Zmiłuj się nad nami!"
Zlitowali się oprawcy
Skłuli oczy bagnetami...

Czy widziałeś Ojcze Święty
Patrząc z góry przez firmament
Dzieci śliczne jak aniołki
Na sztachety powbijane...
Kto je teraz poprowadzi
Na spotkanie z Tobą Boże,
One przecież takie małe
Zbłądzą same w tych przestworzach...

Czy spamiętasz Panie Świata,
Męczenników tych z Wołynia,
Umierali z myślą o Tej,
która nigdy nie zaginie.
Polska o nich zapomniała,
rozpłynęła się w oddali,
Czasem drżąca ręka starca
świeczkę jeszcze tu zapali.
Porastają chwastem zgliszcza,
groby toną w bujnej trawie,
Jutro już nie będzie komu
świeczki za Nich tu postawić.



 

//www.youtube.com/watch?v=KDK2AVGobdA&feature=player_detailpage

 

Źrodła:

//www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=KDK2AVGobdA#t=0s

Tekst-piosenki:

 //teksty.org/lech-makowiecki,wolyn-1943



 

Tekst ukazal się na łamach regionalnego tygodnika „Gazeta Śląska” nr 29 (19-26.07.2013).

oraz w sieci:

//www.radiownet.pl/#/publikacje/wolynskie-larum

//www.fronda.pl/blogi/transfokacje/wolynskie-larum,34548.html

 

KOMENTARZE

  • @ Autor
    Potworna rana. I te "nasze elity polityczne" wobec niej.................

    Nie mogę się również pogodzić z pozostawieniem pomordowanych oficerów polskich w dołach katyńskich. To jest dla mnie nie do wyobrażenia.

OSTATNIE POSTY

więcej

ARCHIWUM POSTÓW

PnWtŚrCzPtSoNd
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031